|
بادرنجبویه گیاهی است پایا
به بلندی 70 سانتی متر دارای ساقه چهارگوش با برگهای تقریباً قلبی شکل که به طور
متقابل روی ساقه را میگیرند برگهای این گیاه پوشیده از تار و دارای طول 8 و عرض
5 سانتی متر هستند . بوی برگها مشابه بوی لیموست. گلها به رنگ سفید یا گلی و
دارای دو لب هستند که از بغل محور برگها خارج میشوند . بادرنجبویه به معنی آرامش
است . بادرنجبویه به نامهای محلی « بارنگبو » یا « وارنگ » در شمال به خصوص رشت
و اطراف آن معروف است . این گیاه بومی
شرق مدیترانه و غرب آسیاست و در کشورهای غربی نیز کشت میشود مهمترین مراکز کشت آن
در غرب دنیا شامل اسپانیا ، جنوب و شرق آلمان ، بلغارستان و رومانی است که از همین
مناطق نیز صادر میگردد . طریقه و مقدار
مصرف : بر روی حدود دو گرم از برگ خود شده بادرنجبویه ، یک لیوان آب در حال جوش میریزیم
و میگذاریم 10-15 دقیقه بماند سپس آن را صاف کرده و میل میکنیم . این میزان را
تا روزی سه نوبت میتوان تکرار کرد . خوب است بدانید
بادرنجبویه به صورت تیبگ 1-1.5 گرمی (
بسته بندی کیسهای در بازارهای دنیا وجود دارد . اشکال دیگر
فرآوردههای به صورت قرص ، کپسول و یا
اسانس است که در آروماتراپی ( رایحه درمانی ) به صورت محلولهای روغنی مورد
استفاده قرار میگیرد . ترکیبات شیمیایی
بادرنجبویه حاوی دو درصد
اسانس است که 70 درصد آن را منوترپنها و 30 درصد آن را سسکوئیترپنها تشکیل میدهد
، همچنین شامل سیترونلال ، ژراینال و ونرال است . از ترکیبات دیگر میتوان اسید
روزمارینیک ، فلاونوئیدها و تریترپنها را نام برد . شایان ذکر است ترکیبات تشکیل
دهنده اسانس به شرایط کشت ، چینهای اول ، دوم و ... بستگی دارد . خواص غذایی –
دارویی بادرنجبویه 1- بادرنجبویه به
صورت مخلوط با گیاهان دیگر به عنوان داروی آرامبخش و خواب آور مصرف میشود . 2- اثرات خوب آن
شامل ضد اسپاسم ، ضد نفخ و آرام بخش و خوابآور مصرف میشود . 3- همچنین دارای
اثرات آمبخش عمومی و ضد میگرن میباشد . 4- بادرنجبویه دارای
اثرات ضد ویروس بوده بویژه بر روی ویروس هرپس ( ویروس تبخال ) مؤثر است . 5- در طب عوام در
درمان سرماخوردگی ، آرام بخش ، تقویتکننده دستگاه گردش خون ، تسکین میگرن و ضد
هیستری ( حساسیت ) مصرف میشود . شایان ذکر است که اثرات ضد اسپاسم و آرام بخش آن
مربوط به اسانس آن بوده و اثرات ضد ویروسهای تبخال و ایدز آن مربوط به اسید
کافئیک و تاننهای موجود در آن است . استفاده دیگر
بادرنجبویه در بیماری grave است که در آن تیروئید به میزان غیر عادی فعالیت خواهد
داشت . در این عمل مواد موجود در عصاره بادرنجبویه به thyrotropin متصل شده و از فعالیت آن
جلوگیری میکند . این اثرات مربوط به اسید روزمارینتیک و اسید لیتوسپرمیک موجود در
بادرنجبویه است . یکی از داروهای
گیاهی موجود در ایران که بادرنجبویه در آن فرموله شده است قطره کارمینت است که از
سه گیاه بادرنجبویه ، نعناع و گشنیز تهیه شده و دارای اثرات سریع ، قوی و ایده آل
در نفخ ، درد و اسپاسم میباشد . این قطره قابل استفاده در تمام سنین بوده و هیچگونه
عوارض جانبی ندارد. قطره کارمینت در
درمان کولیتهای روده ، دل دردهای زنان قبل و هنگام قاعدگی و همچنین رفع بیاشتهائی مؤثر است این قطره با داشتن سه نوع اسانس مختلف گیاهی دارای اثات محرک بوده
و مقوی معده میباشد . تذکر توجه داشته باشید
گیاه دیگری نیز در ایران به نام بادرنجبویه در بین عوام مشهور است که از خانواده
گل گاوزبان بوده و نام علمی آن asperugo
procumbens
است این گیاه از نظر گیاه شناسی ، شکل ظاهری ، بو و مزه با بادرنجبویه اصلی کاملاً متفاوت است و شاید به دلیل شباهت بعضی
اثرات بدین نام خوانده میشود گیاه مذکور علف هرز مزارع نقاط مختلف ایران است . |
| + نوشته شده در یکشنبه چهاردهم مهر 1387 ساعت 12:20 توسط علی | |
